بورس انرژی
چیست ؟

بورس انرژی ایران در اسفند ماه سال ۹۱ با هدف ایجاد بازاری شفاف کارآمد با نقد شوندگی و رقابت پذیری بالا، کشف قیمت منصفانه و انحصار زدایی در بازار معاملات بخش انرژی راه اندازی شد. جالب است بدانید که بورس انرژی به عنوان چهارمین بورس کشور برای عرضه محصولات نفت و مشتقات نفتی، برق، گاز طبیعی، زغال سنگ، حق آلودگی و دیگر حامل‌ های انرژی راه اندازی شده است و سرمایه گذاری در آن می¬تواند سود قابل توجهی برای افراد و حتی شرکت ها به همراه داشته باشد.

خریداران مجاز در بورس انرژی

در بازار داخلی چه در حوزه برق و چه در حوزه فیزیکی اشخاص حقوقی امکان گرفتن کد و خرید از این بازارها را دارند و در بازار بین الملل اشخاص حقوقی و اشخاص حقیقی با شرایط خاص حق خرید از این بازار را دارند.

خریداران مجاز بازار فیزیکی در بورس انرژی

  • رینگ داخلی : اشخاص حقوقی که از پروانه بهره برداری مرتبط برخوردارند
  • رینگ بین الملل : اشخاص حقوقی تولیدی و یا بازرگانی چه در ایران و چه خارج از ایران

خریداران مجاز بازار برق در بورس انرژی

  • بازار مصرف کنندگان بزرگ برق : تمامی مصرف کنندگان برق بالا ۵ مگاوات در ساعت
  • در بازار عمده فروشی برق : شرکت های توزیع برق و شرکت های خرده فروشی برق

خرید در بازار فیزیکی بورس انرژی

پس از دريافت کد معاملاتی مشتريان می توانند اقدام به معامله نمايند. برای معاملات، مشتريان موظفند قبل از شروع تالارهای بورس انرژی سفارش خريد خود را به کارگزار ارسال نمايند.

  • تحویل کالا به وسیله عرضه‌ کننده به خریداران در موعد مقرر
  • واریز مابقی وجه معامله به همراه وجه مالیات برارزش افزوده جهت تسویه
  • واریز ۱۰ درصد ارزش معامله مورد نظر به حساب سپرده‌ گذاری با کد شناسه کارگزاری پیش از انجام معامله برای خریداران
  • واریز وجه کالای معامله شده به حساب عرضه‌ کننده بعد از کسر هزینه‌ ها به وسیله شرکت سپرده‌ گذاری مرکزی و تسویه وجوه

فروش در بازار فیزیکی بورس انرژی

پس از دريافت کد معاملاتی مشتريان می توانند اقدام به عرضه کالای خود نمايند. عرضه کننده اطلاعیه عرضه خود را به کارگزار مقابل عرضه میکند و کارگزار فروشنده موظف است عرضه مورد نظر تا قبل از ساعت 12:00 عرضه نماید.

دریافت کد معاملاتی در بازارهای بورس انرژی

اشخاص حقوقی ایرانی که پروانه بهره برداری مرتبط دارند، مجاز به خرید از بازار فیزیکی داخلی، به جز برق هستند. ولی این شرط به تنهایی کافی نیست و نیاز است این افراد کد معاملاتی در حوزه بورس انرژی داشته باشند که در ادامه شرایط دریافت کد معاملاتی در بازار فیزیکی و برق بورس انرژی را عنوان کرده ایم تا دید مناسب و کاملی در این خصوص داشته باشید.

پروسه معاملات در بازار بورس انرژی

نحوه معامله در بورس انرژی به صورتی است که فرآیند معاملات در بازار بورس انرژی به نوع معاملات متفاوت بستگی دارد. در بازار برق معاملات در صورت شارژ شدن توزیع برق ها و عرضه نیروگاه ‌ها هر روز در یک زمان مشخص به صورت حراج چند قیمتی انجام می شود و این در حالی است که انجام معاملات در بازار فیزیکی بورس انرژی ساعت مشخصی ندارد و شرایط هر روز در شرح عرضه تعیین می گردد.


مدارک لازم جهت دریافت کد بورس انرژی در بازار فیزیکی

1- شرکت نامه

2- تکمیل فرم احراز هویت

3- اساسنامه وشناسه ملی

4- فرم در خواست کد اشخاص حقوقی

5- آگهی آخرین تغییرات مدیران و صاحبان امضای مجاز

6- مدارک، مجوزها و مستندات مثبته در مورد فعالیت مشتری

7- آگهی روزنامه رسمی در خصوص تاسیس و آخرین تغییرات آن

8- کپی برابر اصل شده مدرک شناسایی صاحبان امضای مجاز شامل شناسنامه و کارت ملی


مدارک لازم جهت دریافت کد بورس انرژی در بازار برق بورس انرژی

1- شرکت نامه

2- بیانیه ریسک

3- تکمیل فرم احراز هویت

4- اساسنامه و شناسه ملی

5- فرم در خواست کد اشخاص حقوقی

6- فرم معرفی اطلاعات حساب مشتری

7- آگهی آخرین تغییرات مدیران و صاحبان امضای مجاز

8- مدارک، مجوزها و مستندات مثبته در خصوص فعالیت مشتری

9- آگهی روزنامه رسمی در خصوص تاسیس و آخرین تغییرات آنی


دریافت
کد بورس انرژی


ساعات
معاملات بورس انرژی

ساعات معاملات در بورس انرژی

ساعت معاملات در رینگ داخلی بازار فیزیکی از 9:30 دقیقه صبح آغاز و در ساعت 16 هر روز معاملاتی پایان می یابد.

همچنین ساعت معاملات در رینگ بین الملل بازار فیزیکی نیز از 9:30 دقیقه هر روز معاملاتی آغاز و بنا به صلاحدید می تواند تا ساعت 16:30 الی 17 و بیشتر از آن نیز تمدید شود.

در بازار مشتقه هم ساعت معاملات برای اوراق سلف موازی استاندارد برق مشابه بازار سایر اوراق بهادار از ساعت 8:30 دقیقه صبح هر روز معاملاتی آغاز و در ساعت 12:30 دقیقه پایان می یابد. در بازار برق اما ساعت معاملات از 9:30 دقیقه صبح هر روز معاملاتی تا ساعت 12 ظهر است.

در نهایت ساعت معاملات بازار سایر اوراق بهادار قابل معامله مشابه سایر بازار اوراق بهادار در بازار سهام تعیین شده است



فرآیند معاملات در بازار برق در بورس انرژی

  • اعمال تغییرات حجمی و قیمتی در طول ساعات معاملات ۱۰ الی ۱۲
  • ورود سفارشات به سیستم معاملات به وسیله کارگزار در مرحله پیش گشایش ۹:۳۰ الی ۱۰:۰۰
  • ارسال سفارش با تکمیل فرم خرید برای خریدار و فرم فروش برای فروشنده پیش از ساعت ۹:۳۰ الی ۱۰:۰


زمان تسویه معاملات در بورس انرژی چند روز می‌باشد؟

مهلت تسویه کلیه معاملات در رینگ داخلی بورس انرژی به صورتT+3 روز کاری و تا قبل از ساعت ۱۲ می‌باشد به استثناء معاملات قرارداد‌های سلف موازی استاندارد نفت کوره که به صورت T+1 روز کاری می‌باشد. در معاملات رینگ بین الملل این مهلت به صورت T+5 روزکاری می باشد.


بازارهای بورس انرژی

بازار 

 رینگ 

تابلو 

فیزیکی

داخلی- بین الملل

برق

نفت و گاز

سایر حامل های انرژی

مشتقه

داخلی- بین الملل

قرارداد سلف موازی استاندارد

قراردادآتی

قرارداد اختیار معامله

فرعی

داخلی

بین الملل

نکات بسیار مهم درباره بورس انرژی

  • امروزه در بازار فیزیکی تنها محصول متانول برای خرید دارای سهمیه می باشد.
  • در نظر داشته باشید که عرضه ها در بازار فیزیکی بورس انرژی ترتیب خاصی ندارد و در واقع می¬توان گفت که در بورس انرژی هیچ نظم یا ترتیبی برای عرضه ها دیده نمی شود.
  • در بورس انرژی ایران عرضه کنندگان در بخش بازار فیزیکی شامل پالایشگاه ها و پتروشیمی ها و همچنین نیروگاه های کشور که به شبکه سراسری متصل هستند. همچنین در بازار مشتقه بورس انرژی هر کدام از این عرضه کنندگان جهت تامین سرمایه می ‌توانند اوراق خود را به صورت سلف چاپ و به فروش برسانند.

جدول کارمزدها

کارمزد معاملات بورس انرژی و محاسبه‌گر کارمزد (مبالغ به ریال)


سقف كارمزد فروش كارمزد فروش سقف كارمزد خريد كارمزد خريد شرح

200,000,000

0/0004

200,000,000

0/0004

شركت بورس انرژي

100,000,000

0/00025

100,000,000

0/00025

شركت سپرده گذاري مركزي

100,000,000

0/00015

100,000,000

0/00015

شركت مديريت فناوري

120,000,000

0/00048

80,000,000

0/00032

سازمان بورس و اوراق بهادار

300,000,000

0/0015

300,000,000

0/0015

شركت كارگزاري

820,000,000

0/00278

780,000,000

0/00262

جمع